نویسنده : مهدی حسینی
” سفر یک ایرانی ” عنوان عکسهای حسین فاطمی که در سال ۱۳۹۲ ( ۲۰۱۳ ) توسط سایت پانوس منتشر شده در دوبخش فنی ، حقوقی و اخلاقی نیاز به تجزیه و تحلیل دارد ، در کارنامه وی حضور در چند جشنواره داخلی و همکاری با مجله تایمز مشاهده می گردد ، متن ارائه شده به روابط ایران و آمریکا ، تغییرات فرهنگ جوانان ازجمله پوشش، مسائل مختلف اجتماعی و سیاسی ازگذشته تا کنون درنهایت به تحریم کشورمان اشاره دارد . تصاویری از اعدام ، ورزش زنان ، جشن تکلیف ، تفریحات جوانان ، محفل های خصوصی ، مانور نظامی ارائه نموده ، بخش اعظم تصاویر را محوریت زنان و دختران در برگرفته است .
قرار دادن تک عکس های متفاوت به لحاظ موضوعیت در کنار هم برای روایت کردن اتفاقات جامعه مدنظر بوده و تمرکز بر کدامین سوژه و پاسخ به کدام بخش از ناهنجاری ها ، مشخص نیست .
ماهیت مستند با الهام از پدیدار شناسی تنها برعمق ، ابعاد ، ذهنیت و بلکه به کیفیت پدیده اجتماعی متمرکز است و با پیگیری منظم به دنبال ان است که واقعیت های بنیادی روابط جمعی را کشف کند ، یعنی بیان آن چیزی که در حال اتفاق افتادن بوده است که بدون دخالت و به وسلیه عکس منعکس می شود ، مازلو روانشناس در بخشی ازکتاب خود می نویسد : ” روانشناس پویا دوربین عکاسی یا ضبط صوت مکانیکی نیست ، او علاقه مند است که دلیل وقوع امری را بداند و نیز بداند که چه اتفاقی خواهد افتاد ”
( صفحه ۱۸۵ پاراگراف اخر )
مجموعه عکسهای مستند دارای توالی است که توانائی پاسخگوئی به بخش اعظم سوالات مخاطب خود را داشته باشد و بتواند از ابتداء و انتهای داستان معنا و مفهوم جدیدی را مطرح کند ، بخشی به حالت طبیعی قابل لمس و بخش دیگر ذهنیات مخاطب است که با اطلاعات تکمیلی به توصیفات عینی و بی طرف او را از اتفاق و یا رویداد اگاه می سازد ، بصورت نمونه : انجایی که از دختری عریان با استفاده از کپشن برای همزات پنداری مخاطب استفاده کرده است و یا عکس دیگر که زنی نشسته بر روی کاناپه در کنار تصویر زن خواننده ای که برروی صفحه نمایش تلویزیون کامل ثابت شده و دختری که به شکل مصنوعی در حال نیایش و دعا بر سجاده ای است ، این نشانه ها در یک لحظه و در یک مکان به حالت طبیعی اتفاق نمی افتد ، زیرا هر فردی برای دعا ونیایش احتیاج به تمرکز دارد وقطعا مکانی دیگر فضای عمومی را انتخاب می کند ، رد ذهنی عکاس در تصویر فوق که بگوید این اتفاقی است که رخ داده و بسیار خارج از فضای مستند به آن ترمیم پیدا کرده و در بعضی از ثبت ها همانند تصویر لباس های زیر زنانه ، پشت بام وغیره مشاهده و حس می گردد.
شتابزدگی در پرداختن به موضوع زن امروز قابل بررسی از دو منظر اخلاقی و حقوقی است :
۱ – آیا دختران و زنان از انتشار عکسها اگاهی داشته اند ؟( حریم خصوصی )
۲ –آیا زن جامعه ایرانی با این سری تصاویر که با موضوع های پراکنده در کنار هم ارائه شده تخریب نگردیده است ؟ طرح سوال های فوق براساس عدم انسجام در روایت های جداگانه و غیر واحد بوده زیرا پس از انتشار تصاویر فوق چند عکس توسط آژانس منتشر شده از روی وب سایت حذف می گردد و خانم ” ن – س ” به عنوان شاکی خصوصی مطرح می شود و این نشان می دهد : سیاست رسانه و مدیا که تصاویر فوق را منتشر نموده با رویکرد فرهنگ و جامعه ایرانی کاملا اشنابوده که عکاس توانسته بخش سرویس عکس را مجاب به انتشار و سپس حذف تصاویر کند ، یعنی بازخورد پیام هم برای عکاس یا رسانه اش دارای اهمیت قرار داشته ، قطعا فراگرد انتشار ان غیر قابل پیش بینی بوده است .
نداشتن امار صحیح در بیانیه و رعایت نکردن ساختار توالی در ارائه تصاویر این سوال مطرح می گردد :
آیا زن در کل جامعه ایرانی اینگونه است ؟
بررسی جرم می تواند توهین به هر رفتاری باشد که رخ داده است و به هر نحوی موجب وهن حیثیت کسی یا کسانی در نظر افراد متعارف و معمولی جامعه گردد، هر نوع توهین به زن به دلیل حفظ ادب و نزاکت اجتماعی برای قانون گذار اهمیت دارد چیزی که در سری عکسهای حسین فاطمی رعایت نشده است .
نهایت ما با تجزیه ذهنی عکاس و پاسخ به نیازهای درونی اش نسبت به خود و نه ماهیت رسالت یک فتوژورنالیسیم حرفه ای رو به رو هستیم .
با سلام مطلب خوبی بود. موفق باشید.